3/4/18

බුදුවරුන්ගේ විශේෂතා



සියළු බුදුවරු ගුණයෙන් හා නුවණින් සමාන වේ. එහෙත් බුදුවරුන්ගේ වෙනස්කම් අටක් ඇත්තේ ය. එනම්;

01. ආයු වෙනස
02. ප්‍රමාණ වෙනස
03. කුල වෙනස
04. ප්‍රධන් වෙනස
05. රශ්මි වෙනස
06. යාන වෙනස
07. බෝධිවෘක්‍ෂ වෙනස හා
08. පර්යංක වෙනස යනුවෙනි.

. එහි ආයු වෙනස නම් සමහර බුදුවරු දීර්‍ඝායුෂ වෙති. සමහරු අල්පායුෂ වෙති. ප්‍රමාණ වෙනස නම් සමහරු උස් වෙති. සමහරු මිටි වෙති. කුල වෙනස නම් සමහරු ක්‍ෂත්‍රීය කුලයේ උපදිත්. සමහරු බමුණු කුලයේ උපදිත්. ප්‍රධන් වෙනස නම් සමහරු අප මහා බෝසතාණන් වහන්සේ මෙන් දිගුකලක් ප්‍රධන් වඩති. සමහරු කෙටි කලක් ප්‍රධන් වඩති. අවම වශයෙන් සතියක් වත් ප්‍රධන් වඩති. රශ්මි වෙනස නම් සමහරුන්ගේ රශ්මිය බඹයක් පමණ දුර පැතිරේ. සමහරුන්ගේ රශ්මිය මංගල බුදුන්ගේ මෙන් දසදහසක් සක්වළ පැතිරේ. යාන වෙනස නම් සමහරු ඇත්යානයකින් අබිනික්මන් කරත්. සමහරු අස් රථ, ප්‍රාසාද, සිවිකා හෝ පයින් ම නික්මෙති. බෝධිවෘක්‍ෂ වෙනස නම් බුද්ධත්වයට පත්වීමට උපකාරී වන වෘක්‍ෂයන්ගේ වෙනසයි. පර්යංක වෙනස නම් බුදුවන විට අතුරණ තණ ඇතිරිල්ලේ ප්‍රමාණ වෙනසයි.

. ▬▬▬▬ අවිජහිත ස්ථාන ▬▬▬▬

. තවද සියළු බුදුවරයෝ ම අත් නොහරින ස්ථාන සතරක් ඇත.

. 01. සියළු බුදුවරයන්ගේ බෝධි පර්යංකය අත් නොහරින ස්ථානයකි. එනම් බුද්‍ධගයා බෝධිමණ්ඩලයයි.
02. එසේම සියළු බුදුවරු ඉසිපතන මිගදායෙහි ධම්සක් දෙසති. මෙය ද අත් නොහල ස්ථානයකි.
03. දේවාරෝහනයේ දී සංකස්ස පුර දොරටුවේ පළමු පා තැබීම ද අත් නොහල ස්ථානයකි.
04. ජේතවනාරාමයෙහි ගඳකිළිය පිහිටි ස්ථානය සියළු බුදුවරුන් ම අත් නොහල ස්ථානයකි. මේ ස්ථාන සතර සියළු බුදුවරයෙක් ම අත් නොහරින ස්ථාන වේ.

. ▬▬▬▬ සතර අන්තරාය කළ නොහැකි ධර්‍ම ▬▬▬▬

. 01. සියළු බුදුවරයන් වහන්සේලා උදෙසා එළවන ලද සිව්පසයට අන්තරාය කිරීමට කිසිවෙකුට නො හැක.
02. එසේම ආයුෂයට අනතුරක් කිසිවෙකුට කළ නො හැක. එහෙයින් අනුන්ගේ උපායකින් තථාගතයන් වහන්සේගේ දිවි තොර කළ නො හැක.
03. එසේම බුදුවරුන්ගේ දෙතිස් මහා පුරිස ලකුණුවලට අසීති අනුව්‍යඤ්ජන වලට කිසිවෙකුට අන්තරායක් කළ නො හැක.
04. බුදුරැස්වලට කිසිවෙකුට අන්තරායක් කළ නො හැක. මේ සතර අන්තරාය නොකළ හැකි ධර්‍ම වේ.

. ▬▬▬▬ සමතිස් ධර්‍මතා ▬▬▬▬

. තවද සියළු බුදුවරුන්ට ආවේණික වූ ධර්‍මතා 30ක් ඇත්තේ ය. එනම්;

. 01. පශ්චිමභවික බෝධිසත්වයන් සිහිනුවණින් යුත්ත ව මව්කුසින් බිහිවීම.
02. මව්කුස පිටත බලා පලක් බැඳ සිටීම.
03. බෝසත්මව් සිටිපියෙහි සිට බෝසතුන් බිහිකිරීම.
04. අරණෙහි දී බෝසතුන් බිහිකිරීම.
05. උපන් කෙණෙහි උතුරු දිගට සත් පියවරක් ගොස් සිංහනාද කිරීම.
06. සතර පෙරනිමිති දැක පුත් කුමරකු උපන් දා මහබිනික්මන් කිරීම.
07. පැවිදි ව යටත් පිරිසෙන් සත් දිනක් හෝ ප්‍රධන් වීර්‍ය්‍ය වැඩීම.
08. බුදුවන දවස කිරිපිඬු වැළඳීම.
09. තණ ඇතිරියෙහි හිඳ සර්‍වඥතාඥානය ලැබීම.
10. බුද්ධත්වය සඳහා ආනාපානසති කමටහන වැඩීම.
11. මරුන් පැරදවීම.
12. බෝධිපර්යංකයෙහි දී ම ත්‍රිවිද්‍යාදී ගුණ ප්‍රතිලාභය.
13. සත්සති ගෙවීම.
14. මහබඹුහුගේ අයදුමෙන් දහම් දෙසීම.
15. ඉසිපතන මිගදායෙහි දී ම දම්සක් දෙසීම.
16. නවම් පොහෝදින ප්‍රථම ප්‍රාතිමෝක්‍ෂය දෙසීම.
17. දෙව්රම් වෙහෙර තැන්හී ම නිබඳ වාසය.
18. සැවැත්නුවර දොර යමාමහ පෙළහර පෑම.
19. තව්තිසාවේ අභිධර්‍ම දේශනා කිරීම.
20. සංකස්සපුර දොරට දෙව්ලෝවින් බැසීම.
21. නිරතුරු ඵලසමාපත්තියට සමවැදීම.
22. ධ්‍යාන දෙක්හි වෛනෙය ජනයා බැලීම.
23. කරුණක ඇති කල්හි ම විනය ශික්‍ෂා පද පැනවීම.
24. කරුණක ඇති කල්හි ජාතක දේශනා කිරීම.
25. ඥාති පිරිස මැද බුද්‍ධවංශ දේශනාව පැවැත්වීම.
26. ආගන්තුක භික්‍ෂූන් හා පිළිසඳර කිරීම.
27. දිනපතා පඤ්ච බුද්ධකෘත්‍යය කඩ නොකොට කිරීම.
28. ආරාධනයෙ වස් වැස දායකයන්ට නොදන්වා නොවැඩීම.
29. පරිනිර්‍වාණ දිනයෙහි මාංශරස භෝජනය වැළඳීම.
30. සූවිසිකෙළලක්‍ෂයක් සමවතට සමවැද පිරිනිවීම.

යන මේ කරුණුයි. . බුද්‍ධවංසට්‍ඨකථා\බුඳ්‍ධපකිණ‍්ණකකථා

. මුල් ලිපියේ සබැඳිය http://swethapradheepa.blogspot.com/p/buduvarunge-visheshat…

2/12/18

කර්ම බලයෙන් සත්ත්වයා නැවත උපදින ආකාරය




මරණය ළංවූ සත්ත්වයාගේ සිතට අතීත කර්මයක් හෝ කර්ම නිමිත්තක් හෝ ගති නිමිත්තක් හෝ වැටහෙන්නේ ය. කර්ම නිමිත්ත යනු කර්මය කිරීමට උපකාර වූ ද උපකරණ වූ ද වස්තූහු ය. ගති නිමිත්ත යනු මතු උපදින භවය පිළිබඳ වූ යම්කිසි වස්තුවකි. මරණාසන්නයේ දී කර්මාදීන් අතුරෙන් යම් කිසිවක් එළඹ සිටි කල්හි මැරෙන සත්ත්වයාගේ සිත එයට නැමී එය අරමුණු කරමින් පවතී. එසේ පවත්නා කල්හි කාලක්‍රියා කරන සත්ත්වයා ගේ චිත්ත සන්තතිය කර්ම බලයෙන් එළඹ සිටි කර්මයට අනුරූප පරිදි යම් කිසි ස්ථානයක ප්‍ර‍තිසන්ධි චිත්තය ඇතිවීමෙන් භවාන්තරයට පැමිණේ.



විශේෂයෙන් සැලකිය යුතු කරුණක්



මැරෙන්නා වූ සමහර සත්ත්වයන්ට කර්මාදිය මරණයට ඉතා ම ආසන්නයේ දී වැටහෙන්නේ ය. සමහර කෙනකුන්ට පැය ගණනක් කල් ඇති ව ද වැටහෙන්නේ ය. සමහර කෙනකුන්ට දින දෙක තුනක් තිබිය දී ද වැටහෙන්නේ ය. යමකුට කර්මාදිය තරමක් කලින් වැටහුණ හොත් ඔහු කියන කරන දෙයින් නුවණැතියන්ට ඒ බව තේරුම් ගත හැකිය. මරණාසන්නයේ දී අපායට ගෙන යන කර්මයක් එළඹ සිටි කල්හි නුවණැති හිතවතකුට උත්සාහ කොට ඒ කර්මය යටපත් කොට කුශල කර්මයක් මතුකර දී මැරෙන්නහුට අපායෙන් ගැලවී සුගතියට හා හැකිවන ලෙස සමහර විට පිහිට විය හැකි ය. එසේ කළ හැකි වන්නේ දෙවන ආත්මයේ දී විපාක භවයට පැමිණීමෙහි නියත තත්ත්වයක් නැති කර්ම එළඹ සිටි විට ය. නියත කර්ම හැම දෙනාට ම නැත. බොහෝ සෙයින් මේ සත්ත්වයෝ අනියත කර්ම ඇත්තෝ ය. අනියත කර්මය වුව ද මරණයට ඉතා ලංව තිබිය දී වැටහුණහොත් අනිකකුට පිහිට වීමට ඉඩක් නැත. පිහිට විය හැකි වන්නේ කලින් කර්මාදිය වැටහුණ අයට ය. මිය යන කෙනකුට හිතවතකු විසින් කළ යුතු උසස් ම උපකාරය නම් ඔහුට සුගතියට යන්නට සලස්වා දීම ය. එය කළ යුත්තේ මෙසේ ය. මිය යන්නට ළංව සිටින තැනැත්තා කළ පින් ඇත්තේ නම් ඒවා ඔහුට සිහි කළ යුතු ය. ඔහු ඉදිරියේ බුදුරුවක් තබා ඔහු ලවා මල් පහන් හෝ පූජා කරවිය යුතු ය. එසේ කිරීමට රෝගියා නො සමත් වේ නම් ඔහුට පෙනෙන සේ ඔහු වෙනුවට තමා විසින් හෝ පූජා කළ යුතු ය. භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වැඩම කරවා බණ අසන්නට හෝ සැලැස්විය යුතුය. ඔහුට ඇසෙන සේ බණ පොතක් හෝ කියවිය යුතුය. මේවායින් යම් කිසිවක් කරන කල්හි වැටහී තිබුණු පාප කර්මය රෝගියාට අමතක වී කුශලයට ඔහුගේ සිත නැමෙන්නට පුළුවන. සිත කුශලයට නැමී තිබෙන අවස්ථාවේ දී මරණය සිදු වුවහොත් රෝගියා ඒකාන්තයෙන් සුගතියට පැමිණෙන්නේ ය. මරණාසන්න කාලය හොඳට සිහිය නැති ඉතා දුබල අවස්ථාවක් බැවින් පිනක් කර ගැනීමට රෝගියා නොසමත් වෙයි. ඒ අවස්ථාවේ කියන ලද පරිදි ක්‍රියා කරන කල්‍යාණ මිත්‍රයෙක් ලද හොත් මහත් වාසනාවකි. ඇතැම් දරුවෝ මා පියන් මැරෙන්නට යන කල්හි කෑ කෝ ගස් කලබල කොට මිය යන්නහුට පිනක් සිහි කර ගන්නට ඉඩ නොදී ඔවුනට අපායට යන්නට සලස්වති. එය මා පියන්නට කරන පරම සතුරුකමකි. එබඳු දරුවෝ මා පියන්ගේ සතුරෝය. දරුවන් මැරෙන්නට යන කල්හි ඇතැම් මා පියෝ ද එසේ කරති. ඔවුහු ද දරුවන්ගේ සතුරෝ ය. මැරෙන අවස්ථාවේ දී සුගතියට යෑමට උපකාර වන තැනැත්තා කෙනකුගේ පරම කල්‍යාණ මිත්‍ර‍යා ය.


11/2/17

මෙත් බෝසත් විවරණය සිදු වු ඉල් පොහොය


ඉල් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය වස්සාන ඍතුවේ අවසාන දිනයයි. සම්බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසය දෙස විමසා බැලීමේදී ඓතිහාසික ශාසනික සිදුවීම් කිහිපයකට මුල් වූ දිනයක් ලෙස ඉල්පොහොය දිනය හඳුන්වා දිය හැකිය. ඒ අතර මෛත්‍රෙය බෝසතාණන් වහන්සේ අප ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවෙහි දී නියත විවරණ ලැබීම, ප්‍රථම ධර්ම දූත කණ්ඩායමට අයත් වු මහරහතන් වහන්සේලා සැට නම ධර්ම ප්‍රචාරයෙහි යෙදවීම, තුන් බෑ ජටිල පිරිස දමනය කිරීම, පසුවස් පවාරණය කළ යුතු දිනයවීම, චීවර මාසයේ අවසන් පොහොය දිනයවීම නොහොත් කඨින චීවර පූජා පුණ්‍ය මහෝත්සවය සිදු කළ හැකි අවසාන දිනයවීම සහ අගසව් සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ පිරිනිවන්පෑම යන කරුණු නිසා ඉල් පොහොයට ශාසන ඉතිහාසය තුළ වඩාත් වැදගත් තැනක් හිමි වෙයි.

වප් පොහොය දිනෙක මෛත්‍රෙය බෝසතාණන් වහන්සේ දහසක් පිරිවර සමඟ අප ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ වෙත පැමිණ පැවිදි වූහ. ඔවුන් එසේ පැමිණියේ දේවාවරෝහණ මහා පූජෝත්සවය දැකීම හා බුදුරදුන් හා සැරියුත් හිමියන් අතර වු ප්‍රශ්න විසර්ජන සාකච්ඡාව ශ්‍රවණය කිරීමෙන් පසුවයි. වස්සාන සමයේ අවසාන භාගයෙහි මෛත්‍රෙය බෝධි සත්ත්වයන්වහන්සේ තමාට වස්සාවාසික චීවර ලෙස ලැබුණූ අගනා වස්ත්‍ර යුගලය බුදුරදුන් වෙත පුදා එකත්පසෙක වැඩ සිටියහ. ඒ ඉල් පොහොය දිනෙකය. එම වස්ත්‍ර යුගලයෙන් එකක් ගෙන බුදුරදුන් වැඩ සිටි ගඳකිලියෙහි වියනක් කොට පිදු අතර අනෙක් තීරු වශයෙන් ඉරා මහ වියන් කෙළවර එල්ලා බැඳ පිදූහ. පසුව බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව භික්ෂූන් වහන්සේ අමතා “ඔබ වනාහි මේ මහා භද්‍ර කල්පයෙහිම මෛත්‍රෙය නමින් සම්‍යක් සම්බුද්ධ වන්නෙහි යැ”යි නියත විවරණ දුන් සේක. නියත විවරණ ලැබීම යනු බුදුවීම සඳහා පෙරුම් පුරන බෝසත්වරයෙකු තමා අනාගතයෙහි බුදුවන බවට බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් හමුවෙහිදි ලබාගන්නා ස්ථිර ප්‍රකාශයයි.
මේ අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේලා පස් නමක ගෙන් සමන්විත මෙම මහා භද්‍ර කල්පයෙහි අවසන් වරට බුද්ධත්වය ලබනුයේ මෛත්‍රෙය බෝධි සත්ත්වයන් වහන්සේය. චක්කවත්ති සීහනාද සූත්‍රයෙහි කියවෙන පරිදි එතුමන් උපදින්නේ බරණැස් නුවර කේතුමතී නම් රාජධානියෙහි”කේතුමතී’ නම් නගරයෙහිය. මෛත්‍රෙය බෝසතාණන් වහන්සේ පිළිබඳ සෑහෙන ප්‍රමාණයක් විස්තර ඇතුළත් වන්නේ “අනාගත වංස” සහ “බුද්ධවංස” යන පාලි භාෂාවෙන් රචිත පොත්වලය. ඒ හා බොහෝ සෙයින් ගැලපෙන කරුණු පූජාවලිය, සද්ධර්මරත්නාවලිය යනාදි ග්‍රන්ථවල ඇතුළත් වී තිබේ. පුරාතන මෛත්‍රය වර්ණනාව තුළ කියවෙනුයේ මෙම මෛත්‍රෙය බුදුරජාණන් වහන්සේ හමුවට පැමිණිය හැකිවන්නේ කෙබඳු අයටද, පැමිණීමට නොලැබෙන්නේ කෙබඳු අයට ද යන කරුණුය. පංචානන්තරිය අකුසල කර්ම කළ තැනැත්තන් ඇතුලු බරපතළ අකුසල කර්ම කළ අයට උන්වහන්සේ දක්නට නොලැබෙයි.
බුද්ධ ශාසනය තුළ පස් නමකගෙන් ඇරැඹි භික්ෂූ සමාජය කෙමෙන් කෙමෙන් වර්ධනය වී රහතන් වහන්සේ සැට නමක් බවට පත් විණ. බරණැස ඉසිපතනයෙහි වස් කාලය ගත කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ වස් කාලය නිමවීමෙන් පසුව ඉල් පොහොය දිනෙක එකී රහතන් වහන්සේලා සැට නම හෙවත් ප්‍රථම ධර්ම දූත පිරිස අමතා මෙසේ වදාළහ. චරථ භික්ඛවෙ චාරිකං බහුජන හිතාය බහුජන සුඛාය ලෝකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දේවමනුස්සානං , මා එතෙන ද්වෙ අගමිත්ථ දෙසෙථ භික්ඛවෙ ධම්මං ආදි කල්‍යාණං මජ්ඣෙ කල්‍යාණං පරියොසාන කල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්නං කෙවල පරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්ම චරියං පකාසෙථ
මහණෙනි, ලොවට අනුකම්පා පිණිස,දෙවි මිනිසුන් ගේ හිත පිණිස සුව පිණිස දියුණුව පිණිස චාරිකාවේ හැසිරෙන්න. දෙදෙනෙකු එක මගින් නොයන්න. මෙම දහම මුල මැද අග යහපත් වූවකි.අර්ථ සහිතවු හාත්පසින් සම්පූර්ණ වු පිරිසුදු වු සසුන් බඹසර ලොවට ප්‍රකාශ කරන්න. මෙසේ මුල් පොහොය දිනෙක ප්‍රථම රහතන් වහන්සේලා සැට නම ධර්ම දූත චාරිකාවේ පිටත්කොට බුදුරජාණන් වහන්සේ උරුවේලාවට වැඩම කළහ.
එකල උරුවෙල් දනව්වේ ජටිල සොහොයුරෝ තිදෙනෙක් වූහ. මේ අතරෙන් පන්සියයක් පිරිවර සමඟ උරුවේල කාශ්‍යපද තුන්සියයක් පිරිවර සමඟ නදී කාශ්‍යපද දෙසීයක පිරිවර සමග ගයා කාශ්‍යපද වාසය කළහ.උරුවේලාවේ නේරංජනා නදිය සමීපයේ ආරාමයකින් ඉදිකරවාගෙන විසු ඔවුහු මානයෙන් උදම්ව සිටියහ. බුදුරජාණන් වහන්සේ උරුවේල කාශ්‍යපගේ ආරාමයට වැඩමකොට එහි රැය පහන් කිරීමට නවාතැනක් ඉල්ලා සිටියහ. එහෙත් එහි නවාතැන් දීමට අකැමැතිබව උරුවේල කාශ්‍යප බුදුරදුන්ට ප්‍රකාශ කළේ ඊට හේතුද දක්වමිනි. එනම් ඉඩකඩ ඇති එකම ස්ථානය ගිනිහල්ගෙය පමණක් වීමත්, එහි දරුණුූ නාගයෙකු වාසය කිරිමත්ය. නාගයෙකු සිටීම තමන් වහන්සේට ගැටලුවක් නොවන බව බුදුරදුන් සඳහන් කළ විට එසේ නම් නවාතැන් ගැනීම කෙරෙහි තමාගේ බාධාවක් නොමැතිබව උරුවේල කාශ්‍යප ප්‍රකාශ කළේය.

ඉක්බිතිව බුදුරජාණන් වහන්සේ ගිනිහල් ගෙට වැඩමකොට එහි තණ ඇතිරියක හුන්සේක. නාගරාජයා බුදුරදුන් දැක කිපී විෂ දුම් පිට කළේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඍද්ධි බලයෙන් පෙරලා දුම් විහිද වූහ. නාගරාජයා ක්‍රෝධ ගින්නෙන් වෙලී දිලිසුණු අතර බුදුරදුන් ඍද්ධිමය ගින්නෙන් බැබලුණි. මුලු ගිනිහල් ගෙයම ගින්නෙන් වැසී ගත්තාක් මෙන් දිස් වුණි. ජටිල පිරිස එය දැක මහා ශ්‍රමණයන් වහන්සේට නාගයා බෙහෙවින් පීඩා පමුණුවා ඇතැයි, සිතූහ. රැය පහන් වු පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔද සිඳීගිය නාගරාජයා ස්වකීය පාත්‍රයෙහි දමා උරුවේල කාශ්‍යප වෙත පෙන්වූහ. හෙතෙම එය දැක ප්‍රකාශ කෙළේ “ මහා ශ්‍රමණයන් වහන්ස, ඔබ නාගයින් දමනයෙහි දක්ෂය. එහෙත් මා සේ රහත් බවට පත්ව නැතැ”යි යනුවෙනි. මෙකී තුන්බෑ ජටිල පිරිසම තමන් රහත්. , යන මානයෙන් මුලා වී සිටි අතර එම වැරැදි මානය දුරු කොට නිවන් මගට ඔවුන් යොමු කරවීම බුදුරදුන්ගේ එකම අපේක්ෂාව විය. එබැවින් බුදුරදුන් ඔවුනගේ මානය දුරු කිරීමට තුන් දහස් පන්සිය දහසක් ප්‍රාතිහාර්ය පා වදාළ බව සඳහන්ය. ඒ දැක උරුවේල කාශ්‍යප බුදුරදුන් කෙරෙහි බෙහෙවින් ප්‍රසාදයට පත්ව පන්සියයක් වු ස්වකීය අතවැසි පිරිසද සමඟ පැවිදිවූහ. පැවිදි වු ඔවුහු පසුව ජටා මඩුලු හා තවුස් පිරිකර නේරංජනා නදියෙහි පාකර යැවූහ. ගඟෙහි පාවි යන තවුස් පිරිකර දැක නදී කාශ්‍යප තවුසා වහා කලබලයට පත්ව ස්වකීය වැඩිමහලු සොහොයුරා ප්‍රමුඛ අතවැසි පිරිසට අනතුරක් සිදුවී දැයි, සොයා බලනු පිණිස වහ වහා තම පිරිවරද කැටිව පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් පැවිදි වී සිටිනු දැක තමාද කරුණුූ විමසා ස්වකීය පිරිවර සමඟ බුදුරදුන් වෙතින් ධර්මය අසා පැහැදි පැවිදි වූහ. ගඟෙහි පාවීයන තවුස් පිරිකර දුටු ගයා කාශ්‍යප ප්‍රමුඛ පිරිසද නදි කාශ්‍යප සේම කලබලයට පත්ව දිව අවුත් තත්ත්වය වටහාගෙන බණ අසා පැවිදි වූහ. ඉක්බිති බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙකී දහසක් පමණ වු ජටිල භික්ෂූන් වහන්සේලාද පිරිවරාගෙන ගයා පෙදෙසට වැඩම කළහ. එහිදි බුදුරදුන් දේශනා කළ ආදිත්ත පරියාය සූත්‍රය අසා සියල්ලෝම රහත්භාවයට පත්වූහ. බුද්ධ චරිතයේ මෙම අසිරිමත් සිදුවීම වූයේද ඉල් පොහොය දිනෙකය. පෙරවස් පවාරණය සහ පසුවස් පවාරණය යනුවෙන් පවාරණය කොටස් දෙකකින් යුක්තය. ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහොදා පොහොය විනය කර්මය කොට අවපෑළවියදා පෙරවස් සමාදන් වි වස් ආරක්ෂාකර වප් පසළොස්වක පොහෝදා මහා පවාරණයෙන් වස් පවාරණය කිරීම පෙරවස් පවාරණයයි. නිකිණි පොහොදා පොහොය විනය කර්මය කොට අවපෑළවියදා පසුවස් සමාදන්වී ඉල්පුර පසළොස්වක පොහෝදා වස් පවාරණය කිරීම පසුවස් පවාරණයයි. එය ඉල් පොහොයදා සිදුකෙරෙන තවත් වැදගත් ශාසනික කාර්යයකි. මේ අනුව වස්සාන සමයේ අවසාන පොහොය දිනය වු ඉල් පොහොය මෙකී ඓතිහාසික වූත්, ශාසනික වූත්. සිදුවීම් කිහිපයක් මුල් කරගත් වැදගත් පොහොය දිනයක් බව වටහාගත යුතුය.

. ~~~ සබ්බදානං ධම්මදානං ජිනාති ~~~

10/23/17

තණ්හාවට ආහාරය අවිද්‍යාවයි

මම මුලින්ම මතක් කරන්න යන්නේ දුක ඇතිවෙන්නේ තණ්හාව නිසයි, තණ්හාව නැතිවුනොත් දුක නැතිවෙනවා. ඒ තණ්හාව නැතිවෙන්නේ අවිද්‍යාව නැමති වැස්ම දුරු වුනොත්. අවිද්‍යාව නැමති වැස්ම දුරු වෙන්නේ විද්‍යාව නැත්තම් සම්මා දිට්ඨි, නැත්තම් ඇත්ත ඇති හැටිය දැක්කොත්. ඒ නිසා මොකක්ද ඇත්ත ඇති හැටිය දැක්ක යුත්තේ කියන කාරණාවයි පෙන්වන්නේ. ඇත්ත ඇති හැටිය දැක්ක යුත්තේ වෙන කොහෙවත් නෙමෙයි අපි සියළු දෙනාගේ ජීවිතය මුල් කරගෙන පවතින ස්පර්ශ ආයතන හයේ. ස්පර්ශ ආයතන හය කියල කියන්නේ ඇහැට රූපයක් පෙනෙන, පෙනෙන රූපය සිහිවෙන තැන සිහි නුවණ යෙදිය යුතුයි ඇත්ත දැක්ක යුතුයි. කනට ශබ්දයක් ඇහෙන අවස්ථාවේ හා අහපු දේ සිහි කරන අවස්ථාවට ඒ වගේම නාසය-ගන්ධය, දිව-රස, කය - පොට්ඨබ්බ, මන- ධම්ම කියන මේ ආයතන පරිහරණය කරනකොට හා ඒවායෙන් ගත්ත අරමුණු සිහි කරන අවස්ථාවට ඒ අරමුණු එක්ක පවතින සැබෑම ඇත්ත ඇති හැටිය අපි දැක්ක යුතුයි. ඒ ඇත්ත දැක්කහමයි තණ්හාව නැතිවෙන්නේ.

හොඳයි අපි බලමු ඉස්සෙල්ලාම ටිකක් සම්මර්ශනය කරලා ඇහෙන් පෙනෙන රූපයක් ගැන, ඒ පෙනෙන දේ ගැන මෙනෙහි කරලා අපිට අරමුණක් ඕනේ නිසා අපි පහසු අරමුණක් ගමු. ඔබට මෙතන ඉඳල සිහිපත් කරන්න පුළුවන් තමන්ගේ අම්මා, තාත්තා, අයියා, අක්කා, දුවා, පුතා, සහෝදරයෝ නෑදැයෝ ඕනේ තරම් අය,දේවල් සිහිපත් කරන්න පුළුවන්. ඒ සිහිපත්වන අරමුණු අතර තමන්ට ඇලීමට බැඳිමට ආසාව ඇතිවීමට හේතුවෙන අරමුණු තියෙනවා වගේම තමන් කෙරෙහි අප්‍රිය අමනාප ගැටීම් ඇතිකරවන අරමුණුත් තියෙනවා. ඒ වගේ වෙලාවට මේ ප්‍රශ්නය විසදන්න තියෙන්නේ එකම එක තැනකින්. ඇලෙන අරමුණෙ ඇලෙන්නේ නැතුව ගැටෙන අරමුණෙ ගැටෙන්නේ නැතුව ඒ අරමුණෙ තතු විමසිය යුතුයි. සම්මා දිට්ඨි කියල කිව්වේ ඇත්ත දැක්ක යුතුයි. විදර්ශනා කියල කියන්නෙත් ඒක. තමන්ට මේ වගේ දැනුමක් ඇතිවුනේ කොහොමද කියන කාරණාව මෙනෙහි කලයුතුයි. ඒ අරමුණ ඇත්ත වෙලා ඒ අරමුණට උත්තර සැපෙව්වා කියල මේ ප්‍රශ්නේ විසදෙන්නේ නැහැ. අපිට දරුවා කියන එක සිහිවෙලා දරුවා කියන එක ඇත්ත වෙලා දරුවා කියන එක සිහිවුනේ මනසින්නේ ඒ මනෝ ස්පර්ශය නැතිවෙනකොට නැතිවෙනවා නේද කියල බැලුව කියල ඒ වැරැද්ද ඇති කරපු හේතුව නැතිවෙන්නේ නැහැ.

හැමවෙලාවෙම කටයුතුයි යම් දැනුමක් තමන්ට ඇතිවුනේ කොහොමද කියන අවබෝධයක් තියෙන්න ඕනේ. දැන් අපි මතක් කළා මෙහෙම ඉන්නකොට අම්මා තාත්තා,දුවා දරුවා ගෙවල් දොරවල් ගැන සිහි කල හැකියි කියල. මේ සිහින්කරන්න පුළුවන්කම අපිට ඇතිවුනේ කොහොමද, මොකක් හරි ඇතිවෙච්ච ක්‍රමයක් තියෙන්න ඕනෙනේ. දැන් මෙතන ඉඳල අපිට ගෙදර ඉන්න කෙනෙක් ගැන සිහි කරන්න පුළුවන්. සිහි කරලා ඇලෙන බව, ගැටෙන බව පැත්තකින් තබන්න. ඇලෙන්න ගැටෙන්න ඉස්සෙල්ලා මෙහෙම සිහි කරන්න පුළුවන්කම අපිට ඇති වුනේ කොහොමද කියන එක සෙවිය යුතුයි. එහෙම හොයන්න ගියහමයි අවිද්‍යාව නැතිවෙන්නේ, විද්‍යාව පහල වෙන්නේ. එතකොට තමයි මේ වැරැද්ද හමුවෙන්නේ. මෙතන ඉන්න ඔබට ඔබේ අම්මා සිහිවෙනවා.සමහරවිට ජීවත්වෙනවා වෙන්න පුළුවන් එහෙම නැත්තම් මිය ගිහින් වෙන්න පුළුවන් ප්‍රශ්නයක් නැහැ අරමුණෙ ස්වභාවය එකමයි, වැස්ම තුල යථාර්තය එකමයි.

වර්තමානයක වේවා, අතීතයක වේවා, අනාගතයක වේවා තණ්හාවට ආහරය එකම තැනක තියෙන්නේ. අම්මා සිහි වෙනකොට අම්මා ගෙදර ඉන්නවා කියල සිහිවෙන්න පුළුවන්, එහෙම නැත්තම් අනේ අම්මා මැරිලානේ කියල හිතෙන්න පුළුවන්, නැත්තම් අම්මාව බලන්න යන්න පුළුවන්නේ කියල හිතෙන්න පුළුවන් කියන අතීත, වර්තමාන, අනාගත කියන තුන් කාලයකම ඔබට අම්මා හම්බ වෙයි. දැන් ඔබට අම්මා කියන අරමුණ සිහිවෙනකොට ඒ අරමුණත් එක්ක දුක් වෙන්නෙත් නැතුව සතුටු වෙන්නෙත් නැතුව අම්මව සිහිපත් කරන්න පුළුවන් දැනුමක් ඇතිවුනේ කොහොමද මට කියල විද්‍යාවෙන් යුක්ත විය යුතුයි. යම් ක්‍රමයක් තියෙන්න ඕනෙනේ මේ අම්මා කියන දැනුම ඇතිවෙන්න ඒ හේතුව සෙවිය යුතුයි. එබඳු වූ නුවණින් යුක්තව ඔබ මේ අරමුණෙ මුලට යා යුතුයි ආපහු. අම්මා කියල ජීවිතයට දැනුම එකතු වෙච්ච මුලට යා යුතුයි. අපි අම්මා කියල හිතාගෙන ඉන්න රූපය තියෙන තැනට සිහි නුවණ අරගෙන ගිහිල්ලා හොඳට ඒ රූපයේ යථාභූත ස්වභාවය හිතට පෙන්වන්න ඕනේ.

යථාභූත ස්වභාවය කියල කියන්නේ ඇත්ත ඇති හැටිය වූ දේ වූ පරිදි පෙන්වන්න ඕනේ. ඒ රූපේ තියෙනවා කෙස්. කෙස් කියන්නේ ඒ රූපේ තියෙන පඨවි ධාතු ස්වභාවයක්. පඨවි කියන්නේ තද ස්වභාවය. බාහිර ගස්වැල් වල තියෙන තද ස්වභාවය, ගලක තියෙන තද ස්වභාවය සත්වයෙක් හෝ පුද්ගලයෙක් හෝ ආත්මයක් හෝ නෙමෙයි. ඒක ධර්මතාවයක්. එබඳු ස්වභාවයක් තමයි කෙස්, එබඳු වූ කෙස්, ලොම්, නිය, දත්, සම්, මස්, නහර කියල පඨවි කොටස් විස්සක් ඒ ශරීරයේ තියෙනවා. හොඳට ඒ ශරීරයේ තියෙන පඨවි ධාතු කොටස් ටිකේ තද ලක්ෂණය හිතට අරගෙන බාහිර ධර්මයන්ගේ තියෙන ධාතුවට සම කරලා බලන්න ඕනේ. පෙන්නන්නටම ඕනේ. එතකොට තමයි ගස්වැල් වල තියෙන තද ස්වභාවය කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් නොවෙනවා වගේ ඒ ශරීරයේ තියෙන තද ගතියෙන් යුක්ත කොටස් විස්ස කෙනෙක් නෙමෙයි.

ඊටපස්සේ ඒ රූපේ තිබුන පිත, සෙම, සැරව, ලේ, දහඩිය කියන මේ වගේ ගලන වැගිරෙන බැඳෙන ස්වභාවයෙන් යුක්ත මේ වගේ ආපෝ කොටස් දොළහක්. බාහිර ළිං වැව් පොකුණු වල තියෙන ගලන වැගිරෙන බැඳෙන ස්වභාවයට කියනවා ආපෝ කියල. අපි ජලය කියල කියනවා නමුත් ජලය කියන තැනට වඩා අපෝ කියන්නේ ගලන වැගිරෙන බැඳෙන ස්වභාවයට. ළිං වැව් පොකුණු වල තියෙන ආපෝ ඒ කියන්නේ ඇලෙන බැඳෙන වැගිරෙන ස්වභාවය පුද්ගලයෙක් සත්වයෙක් නෙමෙයි වගේ පිත ටිකක් ගත්තොත් සෙම ටිකක් ගත්තොත් සැරව ටිකක් ගත්තොත් ලේ ටිකක් ගත්තොත් කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් නෙමෙයි. (මේ අහල තියෙන දේවල්මනේ කියන්නේ කියල හිතන්නේ නැතුව හොඳට අහගෙන ඉන්න). ඊටපස්සේ ඒ ශරීරයේ තියෙනවා කනබොන ආහාරපාන දිරවන, ශරීරයේ ඉන්ද්‍රීය මුහුකුරවන, ශරීරයේ පැවැත්මට උපකාරිවෙන උෂ්ණ ස්වභාවයක්. ඒ උෂ්ණ ස්වභාවයට පාලියෙන් කියන්නේ තේජෝ කියල. බාහිර හිරු රශ්මිය, ගිනි ගොඩක් හෝ පහනකින් එන රස්නයක් තියේ නම් බලන්න සත්වයෙක් පුද්ගලයෙක් නෙමෙයි. එබඳු වූ සත්ව පුද්ගල නොවන උෂ්ණ ස්වභාව, තේජෝ ස්වභාව හතරක් තමයි ඒ රූප මිටියේ තිබුනේ.

(අපි මේ විමසන්නේ අම්මා කියල දැනුම ආපු හැටි.). අම්මගේ කියල හිතන රූප මිටිය අපි මේ නුවණින් මෙනෙහි කරනවා. ඒ රූපේ තියෙනවා වායෝ කොටස් හයක්. උද්ධංගම වාතය, අධෝගම් වාතය, කුච්ඡීත වාතය, කොට්ඨාස වාතය, අංගමන්ගානුසාරි වාතය, ආස්වාස ප්‍රශ්වාස වාතය කියල මේ වායෝ ධාතුව නම් කරලා තියෙන්නේ කරන වැඩ වලින්. මළ මුත්‍ර බැහැර කරන්න උපකාරිවෙන වාතයට අධෝගම් වාතය, ඉක්කාව ඔක්කාරය එන වාතයට උද්ධංගම වාතය, කනබොන ආහාර පෙරලන්න හේතුවෙන වාතය කොට්ඨාස වාතය, බඩවැල් දරන එහාට මෙහාට කරන බඩ අතුලේ තියෙන වාතය කුච්ඡීත වාතය, අතපය දිගහරින්න හකුළුවන්න උපකාරිවෙන වාතය අංගමන්ගානුසාරි වාතය., ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස වාතය කියල වායෝ කොටස් හයක් තියෙයි. බාහිර ගස්වැල් සොලවමින් උදුරමින් හමන සුළඟ පුද්ගලයෙක් සත්වයෙක් නොවෙනවා වගේ ඒ වායෝ කොටස් හයත් පුද්ගලයෙක් සත්වයෙක් නෙමෙයි ධර්මතාවයක්.

අපි ඒ රූප මිටිය හොඳට විමර්ශනය කලහම පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ කියල කොටස් හතරක් අපිට හම්බවුනා. අවකාශ ධාතුව අහුරාගෙන රාශි වෙච්ච සතර මහා ධාතු රූප මිටිය අපේ ඇස් ඉදිරිපිටට ආවේ. ඇස් ඉදිරිපිටට රූපයක් ආවහම හැඩ සටහනක්, වර්ණ ස්වභාවයක් පෙනෙනවා කියන එක ධර්මතාවයක්. ඒ හැඩ සටහනක් වර්ණ ස්වභාවයක් පෙනෙන බවට කියනවා රූප සංඥාව කියල. ඇහැට ඔබ්බෙන් තියෙන රූපය හොඳට විමර්ශනය කලහම පංච මහා භූතයි. පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ, අවකාශ කියන මේ පහ තමයි තියෙන්නේ. එබඳු වූ රූපයක් ඇස් ඉදිරිපිටට එනකොට හැඩ සටහනක් වර්ණ සටහනක් පෙනෙයි ඒකට කියනවා රූප සංඥාව කියල. මේ රූපය බඳුම සංඥාවත් අනාත්මයි. රූපය අනාත්ම නිසා සංඥාවත් අනාත්මයි. මේ පෙනෙන සංඥාවට මේ මගේ අම්මා නේද කියල හිතුවහම, මගේ අම්මගේ නම මේකයි කියල හිතුවහම ඇහැ අහකට යනකොට රූපය අහකට යනකොට අපි හිතපු විස්තරයත් එක්ක අර හැඩ සටහන විඤ්ඤාණයේ අත්දැකීමට දෙනවා මේ හැඩය අම්මගේ කියන දැනුමක් අපිට ඇතිවෙනවා.

ඇස් ඉදිරිපිටට ආපු රූපය පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ කියන සතර මහා ධාතුයි, අවකාශ ධාතුව අහුරාගෙන තියෙන්නේ. එබඳු රූපයක් විතරයි ඇස් ඉදිරිපිටට එන්නේ. ඒ නිසා පෙනෙන හැඩ සටහනට කියනවා රූප සංඥාව අනාත්මයි. අනාත්මයි කියන්නේ සත්වයෙක්ගේ පුද්ගලයෙක්ගේ නොවූ ධර්මතාවයක්. ඔන්න ඇහෙන් එපිට බාහිර පුද්ගලයෙක් ඉන්නවා නෙමෙයි. ඒ සංඥාව අරඹයා අම්මා කියල හිතුවොත් එහෙම නැතිනම් ප්‍රඥප්තියක් අවශ්‍ය නැහැ කෙනෙක් පුද්ගලයෙක් කියල විදිහකින් ඊට නැඹුරු වෙලා හිත හැසිරෙව්වොත් තමන්ගේ හිත යම් විදිහකටද ඒ හැඩය එක්ක හසුරුවන්නේ ඇස් ඉදිරිපිටින් ඒ රූපය අයින් වෙනකොටම ඒ හැඩය, ඒ සංඥාව අරගෙන මනෝ විඤ්ඤාණය උපදිනවා අපේ අර හිතේ හැසිරීමත් එකතු කරලා. ඔන්න දැන් මට සිහි කරන්න පුළුවන් ඒ දැකපු දේ. දකින වෙලාවේදී ඒ පෙනෙන හැඩ සටහනට අම්මා කියල නම් හැසිරුනේ සිහි කරනකොට අම්මා කියන හැඟීමත් ඒකෙ තියෙයි. ඔබ ප්‍රඥප්තියකින් තොරව කැමැත්ත ඇතිවෙන විදිහට නම් ඒ නිමිත්තේ හැසිරුනේ ඒක සිහි කරනකොට ඒ කැමැත්තෙ ගතියත් එක්කමයි සිහි වෙන්නේ.

ඇහැට පෙනෙන රූ සටහනේ ඔබ අකමැත්තෙන් නම් හැසිරුනේ ඒ නිමිත්ත මනෝ විඤ්ඤාණයෙන් සිහි කරනකොට අකැමැති ගතියත් එක්කමයි සිහිවෙන්නේ. දැන් ඔබට අම්මා කියන දැනුමක් කැමැත්ත ඇතිවෙන්න හෝ අකැමැත්ත ඇතිවෙන්න තියෙනවා. මෙන්න මේ අම්මා කියන දැනුම ඔබට ඇතිවුනේ ඔබේම අවිද්‍යාවේ කෘත්‍යයක් හැටියට. ඔබ දන්නේ නැහැ ඇස් ඉදිරිපිටට ආපු සතර මහා ධාතු රූපයක් නිසා පහල වෙන හැඩයක් නේද, මේ අරඹයා මොන විදිහකට හෝ හිත හැසිරුවොත් ඇහැ අහකට යනකොට රූපය අහකට යනකොට මගේ හිතේ තියෙන ගති ටිකත් එකතු කරලා මනෝ විඤ්ඤාණයෙන් එහෙම නැතිනම් සිතින් ආපහු ඔසවලා ගන්නවා ඒක මගේ මනසේ තුල හැපී හැපී පවතිනවා නේද කියල ඔබ දන්නේ නැහැ. ඔන්න ඕක තමයි අවිද්‍යාව. මේ ලෝකයාට හොයාගන්න බැරි. මෙන්න මේ ස්වභාවය ඔබ නොදන්නකොට මනසෙන් සිහි වුනහම (ඇත්ත නොදන්නකමෙන් වැරදි හැසිරීම නිසානේ දැන් මනසේ සිහි වුනේ) සිහි කරනකොට ඔබ හිතන්නේ දැකපු දේයි සිහිවෙන්නේ කියල. ඊගාවට දකිනකොට හිතපු දේ ආයේ සිහිවෙනවා.

මෙන්න මේ අරමුණ ඇතිවෙන හැටි නොදන්නාකමයි තණ්හාවට ඉඩ තියෙන්නේ. ඔබ අම්මා කියල බොහෝ සෙයින් තණ්හාව ඇතිවෙන විදිහට හැසිරෙන්නේ නැහැ බාහිර තියෙන අනාත්ම වූ සතර මහා ධාතුව නිසා අනාත්ම සංඥාවක් පේන්නේ. ඒ අරඹයා මේ මගේ අම්මා නේද කියල හිතලා ඒ විදිහට හැසිරුනොත් නිමිත්ත මනසෙන් ඔසවලා අරගෙන සිහි කර කර පවතිනවා කියල දැනගත්තොත් ඔබ දන්නවා තමන්ම කෙනෙක්ව හදාගෙන කෙනෙක් එක්ක ඇලෙන ගතියක් මේ සිතේ තියෙන්නේ නේද කියල එහෙම වුනොත් ඒක දිගට යන්නේ නැහැ. නමුත් සිහි කරනකොට ඒ සිහි කරන මනසට අරමුණ ඇතිවෙච්ච හැටි නොදන්නාකම ඇතිතාක් ඔබ සිහි කරන කෙනා හෝ දේවල් සතර මහා ධාතුවට අයිති කියන අදහසයි ඔබේ තියෙන්නේ. සතර මහා ධාතු රූපය තියෙන තැනට ඔබේ මනස යොමු කරනවා. එතකොට ඔබට බාහිර ඉන්න කෙනෙක් තියෙන කෙනෙක් හම්බවෙනවා. ඒ ඉන්න කෙනා තියෙන කෙනෙක් ගැන කැමැත්ත ඇතිවෙන තාක් හිතනවා, අකැමැත්ත ඇතිවෙන තාක් හිතනවා.

මෙන්න මේ හිතීම මතයි තණ්හාව බොහෝ සෙයින් වැඩිවෙන්නේ. ඒ නිසයි දුක ඇතිවෙන්නේ. දුක ඇති කරන තණ්හාව නැමති හේතුව හැදෙන තැන දක්වා වර්ධනය වෙන්නේ අරමුණක ඇතිවෙන ස්වභාවය නොදන්නාකමයි. ඔය වූ දේ වූ විදිහට නොදැන වෙන දුක නැති කරන්න යන්න දශමයකවත් තැනක් නැහැ.වෙන ක්‍රමයක් ඇත්තෙම නැහැ. මීට එහා සත්‍යයක් නැහැ. ඔබේ මනසේ උපදින නිමිත්තට මොන විදිහට ප්‍රතිකර්ම කලත් හරියන්නේ නැහැ. ඒකෙ ඇතිවීම බැලුවත් හරියන්නේ නැහැ, නැතිවීම බැලුවත් හරියන්නේ නැහැ, ඇතිවීම නැතිවීම දෙකම බැලුවත් හරියන්නේ නැහැ. ඒ කියන්නේ නිමිත්ත ඇත්ත වෙලා. ඒකෙන් මතක් කලේ මේ මනෝ සම්ඵස්සය නිසා හටගත්ත එකක් නේද කියල බැලුවත් වැඩක් නැහැ මනෝ සම්ඵස්සය නැතිවෙනකොට නැතිවෙනවා කියල බැලුවත් වැඩක් නැහැ අවිද්‍යාව හිඳෙන්නේ නැහැ. අවිද්‍යාව නැතිවෙන්නේ ඇලෙන අරමුණ ඇතිවුනේ කොහොමද කියන විමසීමෙන්මයි. අකැමැත්ත ඇතිවෙන, ගැටීම ඇතිවෙන අරමුණ ඇතිවුනේ කොහොමද කියන එක විමසීමෙන්මයි අවිද්‍යාව නැතිවෙන්නේ.

මතු සම්බන්ධයි...

අතිපුජ්‍ය මාන්කඩවල සුදස්සන ස්වාමින් වහන්සේ විසින් 2017.03.18 දින බලංගොඩ දී සිදු කරනලද පළමු දේශනාව ඇසුරෙන්

සම්පූර්ණ දේශනාව ශ්‍රවනය කිරීමට http://www.mediafire.com/file/13z4cd92b8h1bka/2017-03-18_Balangoda_1_Morning_Deshana.mp3


දෙවන දේශනාව ශ්‍රවනය කිරීමට http://www.mediafire.com/file/u9a630657jh593r/2017-03-18_Balangoda_2_Bhavana_Upades.mp3


තුන්වන දේශනාව ශ්‍රවණය කිරීමට http://www.mediafire.com/file/cpsbqfkygk85t6g/2017-03-15_Balangoda_Discussion.mp3

8/9/17

කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයාගේ ගැටලුව


මේ කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයා පෙර ජීවිතයේ මිනිස් ලොව ඉපිද සසුන් බඹසර හැසිරෙන්නට මහන්සි වූ කෙනෙක්. නමුත් ඔහු මාර්ගඵල නො ලබාම මියගොස් දෙවියන් අතර උපත ලැබුවා. ඒ දෙව් ලොවේදීත් ඔහු සීල, සමාධි, ප්‍රඥා වඩමින් ධර්මයේ හැසිරෙන්නට මහන්සි ගත්තා. ඉන් අපට ඉතා හොඳින් තේරුම් ගන්නට පුළුවන් දෙවියන් අතරත් ධර්මයේ හැසිරෙන්නට පුළුවන් බව. ඉතින් ඒ අතරතුර තමා මේ කාමද දිව්‍යපුත්‍රයා භා්‍යවතුන් වහන්සේ බැහැදැකීමට පැමිණියේ.

එදිනත් භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටියේ සැවැත්නුවර ජේතවනාරාමයේ. මුළුමහත් ජේතවනයම ඒකාලෝක කරගෙන භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ළඟට පැමිණි කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයා උන්වහන්සේට ආදරයෙන් වන්දනා කොට එකත්පස්ව සිට ගත්තා. එකත්පස්ව සිටි කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයා භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙහෙම කිව්වා.

භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මේ බ්‍රහ්මචාරී ජීවිතය දුෂ්කරයි. ගොඩක්ම දුෂ්කර එකක්මයි”

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඒ දුෂ්කර බ්‍රහ්මචාරි ජීවිතය ගත කිරීමට සුදුස්සෙක් වෙනහැටි ඒ දිව්‍ය පුත්‍රයාට මහ කරුණාවෙන්ම පෙන්වාදී වදාළා

”කාමද දුෂ්කර දේ වුණත් කරනවා (සේඛා සීල සමාහිතා) නිවන් මඟට බැසගත්තු සිල්වත් වූ සමාහිත සිත් තිබෙන අය තමයි එහෙම කරන්නේ. ගිහි ගෙයින් වෙන්වෙලා දහම තුළ පිහිටි සිත් තිබෙන ඔවුන් සැපය ලබන සතුටින් තමයි ඉන්නේ.

මේ බුද්ධ ශාසනයේ ශ්‍රාවක පිරිස බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් මූලික වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදා පෙන්වා දී වදාළා. ඒ තමයි සේඛ ශ්‍රාවකයා සහ අසේඛ ශ්‍රාවකයා. අසේඛ කියන්නේ ‘හික්මීම අවසන් කළ’ කියන අර්ථය යි. ඒ කියන්නේ රහතන් වහන්සේ.

’සේඛ’ කියන්නේ හික්මෙන කියන අර්ථය යි. නිවන් කරාගෙනයන ප්‍රතිපදාවේ හික්මෙන සියලු දෙනා සේඛ ශ්‍රාවක පිරිසටයි අයිති වෙන්නේ. ඒ නිසයි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ බඹසර ජීවිතයට නිවන් මඟට බැස ගැනීමට අවශ්‍ය බව පෙන්වා දුන්නේ. ඒ වගේම ඔහුට සිල්වත්බවත් අවශ්‍යයි. සීලය කියන්නේ උතුම් ගුණධර්ම වලට අම්මා කෙනෙක් වගේ කියලයි සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කළේ.

ඊළඟට සිතේ සමාහිත බවත් තිබිය යුතුයි. එක් අවස්ථාවක බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළා (සමාහිතස්සා යං ධම්මෝ තායං ධම්මෝ අසමාහිතස්ස) මේ ධර්මය තිබෙන්නේ සිත සමාහිත උදවියට යි. අසමාහිත සිත් ඇති අයට නොවේ කියලා. ඉතින් මේ ගුණධර්ම ඇති කරගෙන කම් සැපයේ නොඇලී ධර්මයේම හැසිරෙන්නට මහන්සි වෙන කෙනා දුෂ්කර වූවත් බඹසර ජීවිතය අනුගමනය කරන බව භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා දී වදාළා. එබඳු උදවිය නිරාමිස සතුටක් තමයි ලබන්නේ. ඉතින් කාමද දෙවියා යළි මෙබඳු ප්‍රකාශයක් කළා.

”භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඔය සතුට කියන්නේ දුර්ලභ දෙයක්”

කාමද දුර්ලභ දේ වුණත් ලබනවා. සිත සංසිඳීමේ ඇලී ඉන්න කෙනා දිවා රාත්‍රී දෙකේම භාවනාවේ ඇලී ඉන්න කෙනා තමයි (චිත්තවූසමේ රතා, යේසං දිවා ච රත්තෝ ච භාවනාය රතෝ මනෝ) ඒ දුර්ලභ සතුට ලබන්නේ’.

එතකොට කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයා ආයමෙත් මෙහෙම පැවසුවා.

”භාග්‍යවතුන් වහන්ස, මේ සිත කියන්නේ එකඟ කරගන්න ගොඩාත් දුෂ්කර එකක්”.
බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ දේශනා කොට වදාළා
දුස්සමාදහං වාපි සමාදහන්ති
ඉන්ද්‍රියූපසමේ රතා
තේ ජෙත්වා මච්චුනෝ ජාලං
අරියා ගච්ඡන්ති කාමදාති

කාමද, එකඟ කර ගන්නට ගොඩාක් දුෂ්කර වුණත් එකඟ කර ගන්නවා. ඉඳුරන් දමනය කිරීමේ ඇලුණු අය ඉන්නවා. ඒ අය මාරයාගේ තෘෂ්ණා දැල සිඳගෙන පින්වත් කාමද, ඒ ආර්යයන් වහන්සේලා නිවනට ම යනවා.
සිත ගැන මනාව අවබෝධ කළ බුදුරජාණන් වහන්සේ හැර මෙබඳු ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාදිය හැකිවෙන කිසිවෙක් මේ ලෝකයේ නැහැ. උන්වහන්සේ වදාළේ වතුරෙන් ගොඩට ගත් මාළුවෙකු සේ මේ සිත අරමුණක් අරමුණක් පාසා සැලෙමින් තිබෙන බවයි. නමුත් එබඳු සිත නුවණැත්තන් විසින් දමනය කර ගන්නවා. සිත දමනය කරගැනීමෙන් සැපය ලැබෙන බවයි බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දී වදාළේ.

සිත දමනය කරන්නට නම් ඒ කෙනා ඇස, කන, නාසය, දිව, කය, මනස කියන ආයතන සංවර කර ගන්නට ඕන. රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පහස අරමුණු වලින් මේ ඉන්ද්‍රියයන් අසංවර වුණොත් සිත තුළ ඇලීම් ගැටීම් හට ගන්නවා. එය මනාකොට තේරුම් ගන්න නුවණැති කෙනා මේ ඉඳුරන් හොඳින් සංවර කර ගන්නවා.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා දී තිබෙන්නේ හොඳින් ඉන්ද්‍රිය සංවර කරන කෙනා නිවනට ළංවෙන බවයි. කාමද දිව්‍ය පුත්‍රයා තමන්ගේ අනෙක් ප්‍රශ්නයත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හමුවේ මෙසේ පැවසුවා.

”භාග්‍යවතුන් වහන්ස, විෂම මාර්ගයක් තිබෙන්නේ. ගමන දුෂ්කරයි”.

මෙතැනදී මාර්ගය කිව්වේ ප්‍රතිපදාවේ ගමන් කිරීම කියලා අදහස් කළේ අනුගමනය කිරීමයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එයට මෙසේ පිළිතුරු දී වදාළා

දුග්ගමේ විසමේ වාපි
රියා ගච්ඡන්ති කාමද,
අනරියා විසමේ මග්ගේ
පපතන්ති අවංසිරා
අරියානං සමෝ මග්ගෝ
අරියාහි විසමේ සමාති

කාමද මාර්ගය විෂම වුනත් මාර්ගය දුෂ්කර වුනත්, ආර්යයන් වහන්සේලා ඒ මඟ යනවා. නමුත් ආර්ය තත්ත්වයට පත් නොවිච්ච උදවිය විෂම මාර්ගයේ ගිහින් යටිකුරු වෙලා වැටෙනවා. ආර්යයන් වහන්සේලාගේ මාර්ගය සමයි. ආර්යයන් වහන්සේලා තමයි විෂම ලෝකයේ සමව සිටින්නේ.

ආර්යයන් වහන්සේලා කියන්නේ බුද්ධ ශාසනයට පැමිණි උතුමන්ටයි. මේ ලෝකයේ එබඳු ආර්ය උතුමන් අට දෙනෙක් ඉන්නවා. සෝවාන් මාර්ගයෙන් ගමන් කරන ශ්‍රාවකයා, සෝතාපන්න ශ්‍රාවකයා, සකදාගාමි මාර්ගයේ ගමන් කරන ශ්‍රාවකයා, සකදාගාමි ශ්‍රාවකයා, අනාගාමි මාර්ගයේ ගමන් කරන ශ්‍රාවකයා, අනාගාමි ශ්‍රාවකයා, අරහත් මාර්ගයේ ගමන් කරන ශ්‍රාවකයා සහ රහතන් වහන්සේ තමයි ඒ උතුම් වූ ආර්යයන් වහන්සේලා අටදෙනා වන්නේ.

ඒ උතුමන් අනුගමනය කරන වැඩපිළිවෙල නම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයයි. කෙතරම් දුෂ්කරව වුවත් සීල සමාධි ප්‍රඥා වඩන ඒ උතුමන් වහන්සේලා නිවනට ඇති එකම මාර්ගය වූ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයෙන් අමා නිවන කරා ගමන් කරනවා.

නමුත් බුදු සසුනෙන් බැහැර කිසිවෙක් ආර්ය බවට පත් වන්නේ නැහැ. ඔවුන් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය අනුගමනය නොකරන නිසා ආයේ ආයෙමත් ඒ දුක්ඛිත වූ සංසාරයටමයි වැටෙන්නේ.

’කාමද දෙවියන්ට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පැවසූ ධර්මය නිවන් මඟ හැසිරීමට කැමති සියලුදෙනාටම ඉතාම වැදගත්. මේ විෂම වු ලෝකයේ සමව සිටින්නට නම් අපත් ආර්ය පුද්ගලයන් බවට පත්විය යුතුයි. එය කළ හැක්කේ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයට බැස ගැනීමෙන්ම පමණයි. ඒ ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය ගැනත්, සොඳුරු වූ අමා නිවන ගැනත් ලෝකයට පෙන්වා දී වදාළ අපගේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැනම අප තව තවත් සිත පහදවා ගනිමු

කාමද සූත්‍රය -> http://pitaka.lk/21119/cs,aps